เฉลยข้อสอบใบขับขี่ ท.4 วัตถุอันตราย พร้อมคำอธิบาย 101 ข้อ
รวมทุกข้อในหมวดนี้ พร้อมเฉลยและคำอธิบาย อัปเดต 2569
ชุดนี้รวบรวมคำถามทั้งหมด 101 ข้อ พร้อมเฉลยและคำอธิบายของแต่ละข้อ สำหรับผู้ที่เตรียมสอบใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 (ท.4) ซึ่งเกี่ยวกับการขับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย อ่านทบทวนได้ฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิก และควรอ่านคู่กับการทำ แบบทดสอบออนไลน์ ท.4 วัตถุอันตราย แบบจับเวลา
ใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 หรือ ท.4 เป็นใบอนุญาตขับรถสำหรับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย ตามคำอธิบายในข้อสอบชุดนี้ ท.4 เป็นใบอนุญาตขั้นสูงสุด และกฎหมายอนุญาตให้นำมาใช้แทนใบอนุญาตชนิดที่ 1, 2 และ 3 ได้
ผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายยังต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ซึ่งใช้ควบคู่กับใบ ท.4 วัตถุอันตรายที่ว่านี้แบ่งเป็น 9 ประเภท ได้แก่
ก่อนดำเนินการจริง ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งในพื้นที่ ดูข้อมูลทางการได้ที่เว็บไซต์กรมการขนส่งทางบก
61. หากสารเคมีเปื้อนเสื้อผ้าหรือผิวหนังของผู้ขับขี่ในปริมาณมาก ขั้นตอนปฐมพยาบาลแรกสุดที่ควรทำคืออะไร?
- นำเสื้อผ้าไปซักในเครื่องซักผ้า
- ถอดเสื้อผ้าที่ปนเปื้อนออกทันที และล้างผิวหนังด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากๆ ✔ เฉลย
- ใช้แอลกอฮอล์เช็ดบริเวณที่เปื้อน
- ทาครีมบำรุงผิวทับลงไป
คำอธิบาย การถอดเสื้อผ้าออกคือการตัดแหล่งสัมผัสสารเคมีออกให้เร็วที่สุด จากนั้นต้องล้างชำระล้างสารเคมีที่ติดอยู่บนผิวหนังด้วยน้ำสะอาดเพื่อลดความรุนแรงของอาการบาดเจ็บ
62. สัญลักษณ์ป้ายเตือนรูป "หัวกะโหลกไขว้บนพื้นครึ่งบนสีขาว ครึ่งล่างสีดำ" หมายถึงวัตถุอันตรายประเภทใด?
- สารพิษ (Toxic) ✔ เฉลย
- สารติดเชื้อ (Infectious)
- สารกัดกร่อน
- สารกัมมันตรังสี
คำอธิบาย แม้จะเป็นหัวกะโหลกไขว้เหมือนกัน แต่บางรูปแบบอาจมีการแบ่งสีพื้น ซึ่งยังคงความหมายหลักในการเตือนถึง "ความเป็นพิษ" ที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตหากสูดดม สัมผัส หรือกลืนกิน
63. ถังดับเพลิงประจำรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย ควรได้รับการตรวจสอบสภาพอย่างน้อยความถี่เท่าใด?
- ตรวจสอบเมื่อเกิดไฟไหม้เท่านั้น
- ตรวจสอบ 1 ครั้ง เมื่อซื้อรถใหม่
- ตรวจสอบแรงดันและสภาพภายนอกอย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง ✔ เฉลย
- ไม่จำเป็นต้องตรวจสอบหากยังไม่ได้ดึงสลักออก
คำอธิบาย เพื่อให้แน่ใจว่าถังดับเพลิงพร้อมใช้งานเสมอ ควรตรวจดูเกจ์วัดแรงดันให้อยู่ในแถบสีเขียว และตรวจสภาพสายฉีด/ตัวถังเป็นประจำทุกเดือน
64. หากท่านขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายและเกิดเหตุ "เบรกแตก" ขณะขับลงทางลาดชัน ข้อใดคือวิธีแก้ไขสถานการณ์ที่ปลอดภัยที่สุด?
- ดับเครื่องยนต์ทันที
- หักพวงมาลัยพุ่งชนรถคันหน้าเพื่อหยุดรถ
- ควบคุมสติ ลดเกียร์ต่ำลงเรื่อยๆ (Engine Brake) หากไม่อยู่ ให้ประคองรถเบียดกับไหล่เขาหรือกำแพงดิน ✔ เฉลย
- กระโดดออกจากรถเพื่อเอาชีวิตรอด
คำอธิบาย การใช้เกียร์ต่ำจะช่วยหน่วงความเร็ว หากจำเป็นต้องหยุดรถ ให้เลือกเบียดพิงกับสิ่งกีดขวางตามธรรมชาติที่ปลอดภัย เช่น เนินดิน ไหล่เขา เพื่อชะลอรถ ดีกว่าปล่อยให้รถพุ่งลงไปด้วยความเร็วสูงจนพลิกคว่ำ
65. ก่อนออกเดินทางขนส่งวัตถุอันตราย ผู้ขับขี่ควรตรวจสอบสิ่งใดเกี่ยวกับวาล์วและข้อต่อของถังบรรจุ (Tank)?
- ตรวจสอบว่าวาล์วเปิดทิ้งไว้เพื่อให้ก๊าซระบายออก
- ตรวจสอบว่าวาล์วและข้อต่อต่างๆ ปิดสนิท แน่นหนา และไม่มีรอยรั่วซึม ✔ เฉลย
- ถอดวาล์วออกเพื่อทำความสะอาด
- ทาสีวาล์วใหม่ให้สังเกตเห็นได้ชัดเจน
คำอธิบาย เป็นขั้นตอนก่อนการเดินทางที่สำคัญที่สุด (Pre-trip Inspection) เพื่อป้องกันไม่ให้มีการรั่วไหลของสารเคมีลงสู่พื้นถนนระหว่างการขนส่ง
66. การใช้โทรศัพท์มือถือขณะเกิดเหตุสารเคมีไวไฟ หรือก๊าซไวไฟรั่วไหล มีความเสี่ยงในเรื่องใดมากที่สุด?
- สัญญาณโทรศัพท์จะขาดหาย
- แบตเตอรี่โทรศัพท์จะหมดเร็วขึ้น
- ความร้อนหรือไฟฟ้าสถิตจากอุปกรณ์อาจทำให้เกิดประกายไฟจนเกิดการลุกไหม้หรือระเบิดได้ ✔ เฉลย
- ทำให้กีดขวางการทำงานของเจ้าหน้าที่กู้ภัย
คำอธิบาย อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ได้รับมาตรฐานป้องกันการระเบิด (Non-Explosion Proof) อาจเกิดประกายไฟขนาดเล็กภายในตัวเครื่อง ซึ่งเพียงพอที่จะจุดระเบิดไอระเหยของสารไวไฟที่หนาแน่นได้
67. หน้าที่หลักของ "บัตรข้อแนะนำความปลอดภัย" หรือ TREMCARD คืออะไร?
- ใช้แสดงต่อตำรวจเพื่อยกเว้นค่าปรับจราจร
- เป็นเอกสารยืนยันความเป็นเจ้าของรถ
- ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับอันตราย และวิธีรับมือเหตุฉุกเฉินสำหรับสารเคมีนั้นๆ แก่ผู้ขับขี่และกู้ภัย ✔ เฉลย
- ใช้เป็นใบเสร็จรับเงินค่าสินค้า
คำอธิบาย TREMCARD เป็นคู่มือฉบับย่อที่บอกผู้ขับขี่และเจ้าหน้าที่กู้ภัยว่าสารเคมีที่บรรทุกมาคืออะไร มีอันตรายอย่างไร และต้องใช้อะไรในการดับเพลิงหรือปฐมพยาบาล
68. หากต้องจอดรถขนส่งวัตถุอันตรายระหว่างทางเพื่อรับประทานอาหาร ผู้ขับขี่ควรปฏิบัติอย่างไรจึงจะถูกต้องที่สุด?
- จอดในบริเวณที่จอดรถของห้างสรรพสินค้า
- จอดหน้าตลาดสดเพื่อความสะดวก
- จอดในที่โล่ง ห่างไกลจากชุมชน และต้องอยู่ในระยะที่มองเห็นรถได้ตลอดเวลา ✔ เฉลย
- จอดชิดซ้ายบนสะพานข้ามแยก
คำอธิบาย การจอดรถวัตถุอันตรายต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของสาธารณะเป็นหลัก ต้องจอดห่างจากแหล่งชุมชน และต้องมีคนดูแลหรือผู้ขับขี่ต้องมองเห็นรถได้ตลอดเพื่อเฝ้าระวังเหตุฉุกเฉิน
69. สัญลักษณ์ป้ายเตือนรูป "กระบอกสูบสีดำ (ถังก๊าซ) บนพื้นสีเขียว" หมายถึงวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ก๊าซพิษ
- ก๊าซไวไฟ
- ก๊าซไม่ไวไฟ และไม่เป็นพิษ (Non-flammable, non-toxic gas) ✔ เฉลย
- ของเหลวไวไฟ
คำอธิบาย พื้นสีเขียวหมายถึงความปลอดภัยที่มากกว่าก๊าซประเภทอื่น คือไม่ติดไฟและไม่มีพิษ (เช่น ก๊าซออกซิเจน, ไนโตรเจนเหลว) แต่อันตรายหลักคือแรงดันสูงภายในถัง
70. ในการขนส่งวัตถุอันตราย กฎหมายอนุญาตให้มีบุคคลใดนั่งคู่ไปกับผู้ขับรถได้บ้าง?
- ใครก็ได้ที่ขออาศัยติดรถไปด้วย
- ภรรยาหรือบุตรของผู้ขับขี่
- ผู้โดยสารที่จ่ายค่าโดยสาร
- พนักงานประจำรถหรือผู้ช่วยที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งเท่านั้น ✔ เฉลย
คำอธิบาย รถบรรทุกวัตถุอันตรายห้ามรับผู้โดยสาร หรือบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานขึ้นรถโดยเด็ดขาด เพื่อความปลอดภัยและลดความสูญเสียหากเกิดอุบัติเหตุ
71. ขณะดำเนินการถ่ายเทของเหลวไวไฟ (เช่น น้ำมัน) ลงสู่ถังเก็บ เหตุใดจึงต้องดับเครื่องยนต์ของรถบรรทุก?
- เพื่อประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิงของรถ
- เพื่อลดเสียงรบกวนในบริเวณนั้น
- เพื่อป้องกันประกายไฟและความร้อนจากท่อไอเสียและเครื่องยนต์ ✔ เฉลย
- เพื่อให้ปั๊มสูบจ่ายทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
คำอธิบาย ความร้อนจากท่อไอเสีย หรือประกายไฟจากระบบไฟฟ้าของเครื่องยนต์ที่ทำงานอยู่ สามารถเป็นแหล่งจุดติดไฟ (Ignition source) ให้กับไอระเหยของของเหลวไวไฟได้ จึงต้องดับเครื่องยนต์ทุกครั้ง
72. ข้อใดคือตัวอย่างของวัตถุอันตรายประเภทที่ 9 (วัตถุอันตรายเบ็ดเตล็ด - Miscellaneous)?
- น้ำมันเบนซิน, แอลกอฮอล์
- น้ำแข็งแห้ง (Dry Ice), แบตเตอรี่ลิเธียม, แร่ใยหิน ✔ เฉลย
- โซดาไฟ, น้ำกรด
- พลุ, ดินปืน
คำอธิบาย ประเภทที่ 9 คือสารหรือสิ่งของที่เป็นอันตรายในระหว่างการขนส่ง แต่ไม่เข้าข่ายลักษณะอันตรายของประเภทที่ 1-8
73. บนป้ายสีส้ม หากรหัสอันตราย (Kemler Code) ขึ้นต้นด้วยเลข "8" (เช่น 80, 88) บ่งบอกถึงความเป็นอันตรายด้านใดเป็นหลัก?
- ไวไฟ (Flammable)
- มีพิษ (Toxic)
- กัดกร่อน (Corrosive) ✔ เฉลย
- กัมมันตรังสี (Radioactive)
คำอธิบาย รหัสอันตรายที่ขึ้นต้นด้วยเลข 8 ใช้แทนสารกลุ่มที่มีฤทธิ์กัดกร่อน (ประเภทที่ 8) เช่น กรดเข้มข้น หรือ ด่างเข้มข้น หากเป็นเลข 88 จะหมายถึงมีฤทธิ์กัดกร่อนรุนแรงมาก
74. เอกสารกำกับการขนส่ง (Shipping Paper) และ TREMCARD ควรเก็บไว้ที่ใด เพื่อให้เจ้าหน้าที่หรือกู้ภัยค้นหาได้ง่ายที่สุดเมื่อเกิดอุบัติเหตุ?
- เก็บไว้ในกล่องเครื่องมือท้ายรถ
- เก็บซ่อนไว้ใต้เบาะผู้โดยสาร
- เก็บไว้ในห้องโดยสาร บริเวณช่องเก็บของประตูคนขับ หรือบนเบาะที่นั่ง ✔ เฉลย
- เก็บไว้ในซองเอกสารด้านนอกตัวถังรถ
คำอธิบาย กฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยระบุให้เก็บเอกสารสำคัญนี้ไว้ในจุดที่มองเห็นและหยิบฉวยได้ง่ายที่สุดในห้องโดยสาร เพื่อให้กู้ภัยสามารถทราบชนิดของสารเคมีได้ทันทีหากผู้ขับขี่หมดสติ
75. เมื่อเกิดเหตุไฟไหม้รถขนส่งวัตถุอันตราย และผู้ขับขี่ตัดสินใจใช้ถังดับเพลิง ควรฉีดพ่นสารดับเพลิงไปที่บริเวณใดของกองไฟ?
- ฉีดไปที่ปลายเปลวไฟด้านบน
- ฉีดไปที่ฐานของเปลวไฟ (ต้นเพลิง) ✔ เฉลย
- ฉีดส่ายไปมากลางอากาศเหนือเปลวไฟ
- ฉีดใส่บริเวณถังบรรจุสารเคมีเท่านั้น
คำอธิบาย การดับไฟที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพที่สุดคือการเล็งและฉีดสารดับเพลิงไปที่ "ฐานของเพลิง" หรือแหล่งกำเนิดเชื้อเพลิง เพื่อตัดองค์ประกอบของการลุกไหม้
76. หากรถบรรทุกสารเคมีประเภท "ก๊าซพิษ" เกิดการรั่วไหล ผู้ขับขี่ควรหนีเอาตัวรอดหรืออพยพผู้คนไปในทิศทางใด?
- วิ่งไปในทิศทางใต้ลม
- วิ่งไปในทิศทางเหนือลม ✔ เฉลย
- วิ่งตามทิศทางที่ก๊าซพัดไป
- หมอบลงกับพื้นในจุดที่เกิดเหตุ
คำอธิบาย การอพยพต้องหนีไปทาง "เหนือลม" (Upwind) เสมอ เพื่อไม่ให้ไอระเหยหรือก๊าซพิษพัดมาโดนตัวเรา และควรหลีกเลี่ยงพื้นที่ลุ่มต่ำเนื่องจากก๊าซบางชนิดหนักกว่าอากาศและจะสะสมในที่ต่ำ
77. ตามกฎหมาย ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือด (Blood Alcohol Concentration) ของผู้ถือใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 ขณะปฏิบัติหน้าที่ขับรถ ต้องมีค่าเท่าใด?
- ไม่เกิน 50 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
- ไม่เกิน 30 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
- ไม่เกิน 20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
- ต้องเป็น 0 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ (ห้ามมีแอลกอฮอล์) ✔ เฉลย
คำอธิบาย ผู้ขับรถสาธารณะและรถบรรทุกวัตถุอันตราย (ท.1 - ท.4) ต้องมีระดับแอลกอฮอล์ในเลือดเป็นศูนย์เท่านั้น หากตรวจพบจะมีความผิดขั้นเด็ดขาด
78. อุปกรณ์ความปลอดภัยพื้นฐานใด ที่รถขนส่งวัตถุอันตราย "ทุกคัน" ต้องมีประจำรถเพื่อใช้ป้องกันรถไหลขณะจอดทำกิจกรรม?
- แม่แรงยกรถขนาดใหญ่
- สายพ่วงแบตเตอรี่
- หมอนรองล้อ (Wheel chocks) ✔ เฉลย
- ถังน้ำมันสำรอง
คำอธิบาย การใช้หมอนรองล้อเป็นกฎข้อบังคับด้านความปลอดภัย (Safety) ที่สำคัญมาก เพื่อป้องกันอุบัติเหตุรถไหลขณะจอดโหลดของหรือถ่ายเทสารเคมี โดยเฉพาะบนพื้นที่ลาดชัน
79. ป้ายเตือนรูป "เปลวไฟสีดำหรือขาว บนพื้นสีน้ำเงิน (สีฟ้า)" หมายถึงวัตถุอันตรายประเภทใด?
- สารที่ให้ก๊าซไวไฟเมื่อสัมผัสน้ำ (ประเภท 4.3) ✔ เฉลย
- ของเหลวไวไฟ (ประเภท 3)
- ก๊าซไม่ไวไฟ (ประเภท 2.2)
- วัสดุกัมมันตรังสี (ประเภท 7)
คำอธิบาย สีน้ำเงินบนป้ายสื่อถึงน้ำ สัญลักษณ์นี้เตือนว่าสารเคมีชนิดนี้ห้ามเปียกหรือสัมผัสน้ำโดยเด็ดขาด เพราะจะทำปฏิกิริยาและปล่อยก๊าซที่ลุกติดไฟได้ออกมา
80. วัตถุอันตรายประเภทที่ 5 ตามมาตรฐานสากล (UN) คือข้อใด?
- ของเหลวไวไฟ
- สารออกซิไดซ์ และออร์แกนิกเพอร์ออกไซด์ ✔ เฉลย
- วัตถุระเบิด
- ก๊าซพิษ
คำอธิบาย วัตถุอันตรายประเภทที่ 5 คือสารที่ไม่ได้ติดไฟได้ด้วยตัวเองเสมอไป แต่เป็นสารที่ปลดปล่อยออกซิเจนออกมา ซึ่งจะไปช่วยเร่งให้วัสดุอื่นเกิดการลุกไหม้ได้รุนแรงและรวดเร็วยิ่งขึ้น
ต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ใช้ควบคู่กับใบ ท.4 ตามหลักสูตรที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ตรวจรายละเอียดล่าสุดกับสำนักงานขนส่งก่อนดำเนินการ
