เฉลยข้อสอบใบขับขี่ ท.4 วัตถุอันตราย พร้อมคำอธิบาย 101 ข้อ
รวมทุกข้อในหมวดนี้ พร้อมเฉลยและคำอธิบาย อัปเดต 2569
ชุดนี้รวบรวมคำถามทั้งหมด 101 ข้อ พร้อมเฉลยและคำอธิบายของแต่ละข้อ สำหรับผู้ที่เตรียมสอบใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 (ท.4) ซึ่งเกี่ยวกับการขับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย อ่านทบทวนได้ฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิก และควรอ่านคู่กับการทำ แบบทดสอบออนไลน์ ท.4 วัตถุอันตราย แบบจับเวลา
ใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 หรือ ท.4 เป็นใบอนุญาตขับรถสำหรับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย ตามคำอธิบายในข้อสอบชุดนี้ ท.4 เป็นใบอนุญาตขั้นสูงสุด และกฎหมายอนุญาตให้นำมาใช้แทนใบอนุญาตชนิดที่ 1, 2 และ 3 ได้
ผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายยังต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ซึ่งใช้ควบคู่กับใบ ท.4 วัตถุอันตรายที่ว่านี้แบ่งเป็น 9 ประเภท ได้แก่
ก่อนดำเนินการจริง ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งในพื้นที่ ดูข้อมูลทางการได้ที่เว็บไซต์กรมการขนส่งทางบก
21. ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ ชนิดที่ 4 (ท.4) สามารถนำไปใช้ขับรถขนส่งผู้โดยสาร (เช่น รถบัส หรือ รถตู้สาธารณะ) ได้หรือไม่?
- ไม่ได้ ต้องใช้ ท.2 หรือ ท.3 เท่านั้น
- ได้ แต่ขับได้เฉพาะเวลากลางวัน
- ได้ เนื่องจาก ท.4 เป็นใบอนุญาตประเภทสูงสุดที่ครอบคลุมสิทธิ์การขับรถประเภท ท.1 ถึง ท.3 ด้วย ✔ เฉลย
- ไม่ได้ เพราะออกแบบมาสำหรับรถบรรทุกเท่านั้น
คำอธิบาย ตามลำดับศักดิ์ของใบอนุญาตขับรถ ผู้ถือใบอนุญาต ท.4 สามารถขับรถยนต์สาธารณะและรถบรรทุกตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกได้ทุกประเภท
22. เมื่อจำเป็นต้องขับรถถอยหลังเข้าจุดรับสินค้า (Loading Bay) ในคลังน้ำมันหรือโรงงานเคมี วิธีปฏิบัติที่ปลอดภัยที่สุดคือข้อใด?
- มองกระจกมองหลังและถอยรถด้วยความรวดเร็ว
- ให้มีผู้ช่วยให้สัญญาณ (Spotter) ยืนอยู่ด้านนอกรถบริเวณที่มองเห็นได้ชัดเจน เพื่อคอยโบกให้สัญญาณ ✔ เฉลย
- เปิดเพลงเสียงดังๆ เพื่อเตือนให้คนหลบ
- ชะโงกหน้าออกนอกหน้าต่างเพียงอย่างเดียว
คำอธิบาย รถบรรทุกขนาดใหญ่มีจุดบอด (Blind spots) มากมาย การมีผู้ช่วยให้สัญญาณจะป้องกันการถอยชนโครงสร้าง วาล์ว หรือท่อส่งสารเคมี ซึ่งอาจก่อให้เกิดหายนะได้
23. ในการเข้าระงับเหตุหรือใช้ถังดับเพลิงฉีดดับไฟที่เกิดจากสารเคมี ทิศทางในการเข้าปฏิบัติงานที่ปลอดภัยที่สุดคือข้อใด?
- เข้าทางทิศใต้ลมเสมอ
- เข้าทำจากทิศทางเหนือลมเสมอ ✔ เฉลย
- เข้าจากทิศทางใดก็ได้ที่มองเห็นกองไฟชัดเจน
- เข้าจากด้านบนของหลังคารถ
คำอธิบาย การเข้าทำจากทิศทางเหนือลม (Upwind) จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานปลอดภัยจากเปลวไฟ ความร้อน ไอระเหย และควันพิษที่ลมพัดไปในทิศทางตรงกันข้าม
24. วัตถุอันตรายประเภท 4.3 (สารที่ให้ก๊าซไวไฟเมื่อสัมผัสน้ำ) หากเกิดเพลิงไหม้ ห้ามใช้สิ่งใดดับไฟโดยเด็ดขาด?
- ผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)
- ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2)
- ทรายแห้ง
- น้ำเปล่า หรือโฟมที่มีส่วนผสมของน้ำ ✔ เฉลย
คำอธิบาย เนื่องจากสารประเภทนี้จะทำปฏิกิริยารุนแรงกับน้ำ (Water-reactive) ยิ่งฉีดน้ำเข้าไป สารจะยิ่งปล่อยก๊าซไวไฟออกมา ทำให้เพลิงลุกลามและอาจเกิดการระเบิดได้
25. ตามกฎหมายมาตรฐานความปลอดภัย รถบรรทุกวัตถุอันตรายแบบถัง (Tanker) ต้องมีถังดับเพลิงประจำรถอย่างน้อยกี่เครื่อง?
- 1 เครื่อง
- 2 เครื่อง ✔ เฉลย
- 3 เครื่อง
- 4 เครื่อง
คำอธิบาย กฎหมายกำหนดให้มีอย่างน้อย 2 เครื่อง โดยติดตั้งในจุดที่หยิบใช้งานได้ง่ายและต้องอยู่ภายนอกห้องโดยสาร (มักติดตั้งที่ด้านซ้ายและขวาของตัวรถ หรือหัวเก๋งและท้ายรถ)
26. รหัสอันตราย (Kemler Code) บนป้ายสีส้มที่ขึ้นต้นด้วยเลข "2" หมายถึงสารเคมีกลุ่มใด?
- วัตถุระเบิด
- ก๊าซ (Gas) ✔ เฉลย
- ของเหลวไวไฟ
- วัสดุกัมมันตรังสี
คำอธิบาย เลขตัวแรกของรหัสอันตรายจะบ่งบอกถึงประเภทหลัก (Class) ซึ่งเลข 2 ตรงกับกลุ่มของก๊าซ เช่น 22 หมายถึงก๊าซเย็นจัด, 23 หมายถึงก๊าซไวไฟ
27. ในการจอดรถเพื่อโหลดหรือถ่ายเทสารเคมีไวไฟ เหตุใดจึงต้องนำหมอนรองล้อ (Wheel Chock) มาขัดล้อไว้ทุกครั้ง?
- เพื่อไม่ให้ยางล้อรถสัมผัสกับพื้นถนนโดยตรง
- เพื่อให้เป็นไปตามข้อเรียกร้องของสหภาพแรงงาน
- เพื่อป้องกันรถเคลื่อนที่หรือไหลขณะปฏิบัติงาน แม้จะดึงเบรกมือแล้วก็ตาม ✔ เฉลย
- เพื่อกันไม่ให้รถคันอื่นเข้ามาจอดใกล้
คำอธิบาย ในขณะขนถ่ายสารเคมี น้ำหนักรถจะมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา หากเบรกมือทำงานคลาดเคลื่อน รถอาจไหลจนทำให้สายท่อจ่ายสารเคมีกระชากขาดและเกิดอันตรายร้ายแรงได้
28. ป้ายสัญลักษณ์ "รูปเปลวไฟสีดำบนพื้นสีเหลือง" หมายถึงวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ประเภทที่ 2 (ก๊าซไวไฟ)
- ประเภทที่ 3 (ของเหลวไวไฟ)
- ประเภทที่ 4 (ของแข็งไวไฟ)
- ประเภทที่ 5 (สารออกซิไดซ์ / ออร์แกนิกเพอร์ออกไซด์) ✔ เฉลย
คำอธิบาย สีเหลืองเป็นสีพื้นเฉพาะของกลุ่มสารออกซิไดซ์ ซึ่งจะช่วยให้แยกแยะความแตกต่างจากสารไวไฟทั่วไปที่มีพื้นป้ายเป็นสีแดงได้อย่างชัดเจน
29. การปะทะกันระหว่างรถบรรทุกวัตถุอันตรายกับรถคันอื่น หากเป็นเหตุสุดวิสัย ควรพยายามหลีกเลี่ยงการชนบริเวณใดของตัวรถมากที่สุด?
- กันชนหน้า
- บริเวณท้ายรถ
- บริเวณตรงกลางตัวถังบรรจุสารเคมี และบริเวณที่มีวาล์วเปิด-ปิด ✔ เฉลย
- กระจกมองข้าง
คำอธิบาย บริเวณตัวถัง (Tank) และระบบวาล์วเป็นจุดที่เปราะบางและมีโอกาสทำให้สารเคมีปริมาณมหาศาลรั่วไหลออกมาได้ง่ายที่สุด จึงควรใช้ทักษะหลีกเลี่ยงไม่ให้จุดนี้ได้รับการกระแทกโดยตรง
30. วัตถุอันตรายประเภทที่ 8 (สารกัดกร่อน) สามารถสร้างความเสียหายลักษณะใดได้บ้าง?
- ทำลายเนื้อเยื่อผิวหนังของสิ่งมีชีวิตและกัดกร่อนโครงสร้างโลหะ ✔ เฉลย
- ทำให้เกิดไฟฟ้าสถิตสะสมในอากาศ
- ดูดซับออกซิเจนในอากาศจนหมด
- แตกตัวเป็นวัตถุระเบิดเมื่อโดนแสงแดด
คำอธิบาย สารกัดกร่อน (เช่น กรดหรือด่างเข้มข้น) มีฤทธิ์ในการละลายและทำลายพื้นผิวสัมผัส หากโดนร่างกายจะทำให้เกิดแผลไหม้รุนแรง (Chemical Burn)
31. เมื่อต้องเปลี่ยนยางรถที่ชำรุดบนไหล่ทาง ผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายต้องนำป้ายเตือนไปวางห่างจากตัวรถด้านหลังเป็นระยะทางไม่น้อยกว่าเท่าใด?
- 10 เมตร
- 20 เมตร
- 30 เมตร
- 50 เมตร (และควรวางเผื่อไว้ถึง 100 เมตรในจุดที่รถใช้ความเร็วสูง) ✔ เฉลย
คำอธิบาย ตามกฎหมายต้องวางเครื่องหมายเตือน (เช่น ป้ายสามเหลี่ยมสะท้อนแสง) ในระยะไม่น้อยกว่า 50 เมตร เพื่อให้รถที่ตามมามีระยะเบรกที่เพียงพอ ป้องกันอุบัติเหตุซ้ำซ้อน
32. ผู้ขับรถขนส่งวัตถุอันตราย (ท.4) หากตรวจพบว่ามีสารเสพติดในร่างกายขณะปฏิบัติหน้าที่ จะมีบทลงโทษอย่างไร?
- ว่ากล่าวตักเตือนและให้พักงาน 1 สัปดาห์
- ปรับเงิน 5,000 บาท
- ยึดใบอนุญาตขับรถชั่วคราว 30 วัน
- ดำเนินคดีตามกฎหมายและอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตขับรถทันที ✔ เฉลย
คำอธิบาย กรมการขนส่งทางบกมีมาตรการขั้นเด็ดขาด (Zero Tolerance) สำหรับผู้ขับขี่รถสาธารณะและวัตถุอันตราย หากพบสารเสพติดจะถูกดำเนินคดีอาญาและเพิกถอนใบอนุญาตเพื่อความปลอดภัยของสาธารณะ
33. สารออกซิไดซ์ (ประเภท 5.1) มีอันตรายหลักอย่างไรแม้ตัวมันเองจะไม่ใช่สารที่ติดไฟ?
- แผ่รังสีทำลายอวัยวะภายใน
- ปลดปล่อยก๊าซออกซิเจนออกมา ซึ่งจะไปช่วยเร่งให้สารอื่นลุกไหม้ได้รุนแรงและดับได้ยากขึ้น ✔ เฉลย
- กัดกร่อนโลหะทุกชนิดอย่างรวดเร็ว
- ระเหยเป็นไอเย็นจัดทำให้ผิวหนังไหม้จากความเย็น
คำอธิบาย ออกซิเจนเป็น 1 ใน 3 องค์ประกอบของการติดไฟ สารออกซิไดซ์จะทำหน้าที่เติมออกซิเจนให้กองไฟ ทำให้ไฟลุกไหม้อย่างรุนแรงคล้ายการระเบิด
34. หากรถบรรทุก "ของเหลวไวไฟ" พลิกคว่ำและมีน้ำมันรั่วไหลลงบนพื้นถนน แต่ยังไม่เกิดเพลิงไหม้ ควรใช้วัสดุใดในการดูดซับ?
- ขี้เลื่อย หรือเศษไม้
- ทราย ดิน หรือสารดูดซับสารเคมีเฉพาะทาง ✔ เฉลย
- น้ำเปล่าฉีดล้างให้ลงท่อระบายน้ำ
- กระดาษหนังสือพิมพ์
คำอธิบาย ทรายและดินเป็นวัสดุที่ไม่ติดไฟ (Non-combustible) จึงปลอดภัยในการใช้ดูดซับสารไวไฟ ห้ามใช้ขี้เลื่อยเพราะเป็นเชื้อเพลิงชั้นดี และห้ามฉีดน้ำล้างลงท่อเพราะสารไวไฟจะไปสะสมและอาจระเบิดในท่อระบายน้ำได้
35. เครื่องหมาย UN Number (หมายเลข 4 หลัก) บนป้ายสีส้ม มีไว้เพื่อให้ใครใช้ประโยชน์มากที่สุดเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน?
- พนักงานเก็บค่าผ่านทาง
- ตำรวจจราจรเพื่อใช้เขียนใบสั่ง
- เจ้าหน้าที่กู้ภัยและนักผจญเพลิง ✔ เฉลย
- บริษัทประกันภัยรถยนต์
คำอธิบาย เจ้าหน้าที่กู้ภัยจะนำหมายเลข UN ไปตรวจสอบในคู่มือ ERG (Emergency Response Guidebook) เพื่อหาวิธีการรับมือ การดับเพลิง และการปฐมพยาบาลที่ถูกต้องที่สุดสำหรับสารเคมีชนิดนั้นๆ
36. ขยะติดเชื้อจากโรงพยาบาล เข็มฉีดยาใช้แล้ว หรือเชื้อโรค จัดอยู่ในวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ประเภทที่ 6.1 (สารพิษ)
- ประเภทที่ 6.2 (สารติดเชื้อ) ✔ เฉลย
- ประเภทที่ 7 (วัสดุกัมมันตรังสี)
- ประเภทที่ 8 (สารกัดกร่อน)
คำอธิบาย สารติดเชื้อ (Infectious substances) คือสิ่งที่มีจุลชีพก่อโรคปะปนอยู่ ซึ่งสามารถทำให้เกิดโรคในมนุษย์หรือสัตว์ได้ จึงจัดอยู่ในประเภทย่อย 6.2
37. การขนส่งก๊าซอัด ก๊าซเหลว หรือก๊าซที่ละลายภายใต้ความดัน จัดอยู่ในวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ประเภทที่ 1
- ประเภทที่ 2 ✔ เฉลย
- ประเภทที่ 3
- ประเภทที่ 4
คำอธิบาย ก๊าซทุกชนิดไม่ว่าจะมีสถานะถูกอัด ถูกทำให้เป็นของเหลว หรือละลายภายใต้ความดัน (เช่น LPG, NGV, ออกซิเจน) จะถูกจัดให้อยู่ในวัตถุอันตรายประเภทที่ 2 เสมอ
38. หากพบป้ายเครื่องหมายวัตถุอันตรายที่มีตัวเลข "4" ระบุอยู่ตรงมุมล่างสุดของป้าย หมายถึงกลุ่มวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ของแข็งไวไฟ ✔ เฉลย
- ก๊าซพิษ
- สารกัดกร่อน
- วัตถุระเบิด
คำอธิบาย ตัวเลขที่มุมล่างของป้ายสัญลักษณ์สากล จะเป็นตัวบ่งบอกถึง "ประเภทหลัก" (Class) ของสารเคมีนั้นๆ ซึ่งเลข 4 หมายถึงกลุ่มของแข็งไวไฟ (Class 4)
39. ป้ายสัญลักษณ์รูป "ครึ่งบนสีขาว ครึ่งล่างสีแดง มีเปลวไฟสีดำ" หมายถึงวัตถุอันตรายประเภทใด?
- ของเหลวไวไฟ (ประเภท 3)
- ของแข็งไวไฟ (ประเภท 4.1)
- สารที่มีความเสี่ยงต่อการลุกไหม้ได้เอง (ประเภท 4.2) ✔ เฉลย
- สารออกซิไดซ์ (ประเภท 5.1)
คำอธิบาย สัญลักษณ์นี้ใช้สำหรับสารที่สามารถทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศและเกิดความร้อนจนลุกไหม้ขึ้นมาได้เองโดยไม่ต้องมีประกายไฟ
40. บนป้ายสีส้ม รหัสอันตราย (Kemler Code) ที่มีตัวเลข 2 หลักและลงท้ายด้วยเลข "0" (เช่น 30, 80) หมายความว่าอย่างไร?
- เป็นสารเคมีที่เสื่อมสภาพแล้ว
- มีความอันตรายตามประเภทนั้นเพียงอย่างเดียว ไม่มีความอันตรายแฝงอื่น ✔ เฉลย
- เป็นสารเคมีที่มีปริมาณน้อยมาก
- เป็นสารที่ปลอดภัย สามารถดับไฟด้วยน้ำได้
คำอธิบาย เลข "0" ที่ต่อท้ายหมายถึงสารชนิดนั้นมีอันตรายหลักเพียงอย่างเดียวตามตัวเลขตัวแรก (เช่น 30 คือ ของเหลวไวไฟที่ไม่มีอันตรายอื่นแอบแฝง)
ต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ใช้ควบคู่กับใบ ท.4 ตามหลักสูตรที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ตรวจรายละเอียดล่าสุดกับสำนักงานขนส่งก่อนดำเนินการ
