เฉลยข้อสอบใบขับขี่ ท.4 วัตถุอันตราย พร้อมคำอธิบาย 101 ข้อ
รวมทุกข้อในหมวดนี้ พร้อมเฉลยและคำอธิบาย อัปเดต 2569
ชุดนี้รวบรวมคำถามทั้งหมด 101 ข้อ พร้อมเฉลยและคำอธิบายของแต่ละข้อ สำหรับผู้ที่เตรียมสอบใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 (ท.4) ซึ่งเกี่ยวกับการขับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย อ่านทบทวนได้ฟรี ไม่ต้องสมัครสมาชิก และควรอ่านคู่กับการทำ แบบทดสอบออนไลน์ ท.4 วัตถุอันตราย แบบจับเวลา
ใบอนุญาตขับรถชนิดที่ 4 หรือ ท.4 เป็นใบอนุญาตขับรถสำหรับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย ตามคำอธิบายในข้อสอบชุดนี้ ท.4 เป็นใบอนุญาตขั้นสูงสุด และกฎหมายอนุญาตให้นำมาใช้แทนใบอนุญาตชนิดที่ 1, 2 และ 3 ได้
ผู้ขับรถบรรทุกวัตถุอันตรายยังต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ซึ่งใช้ควบคู่กับใบ ท.4 วัตถุอันตรายที่ว่านี้แบ่งเป็น 9 ประเภท ได้แก่
ก่อนดำเนินการจริง ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งในพื้นที่ ดูข้อมูลทางการได้ที่เว็บไซต์กรมการขนส่งทางบก
41. หากเกิดอุบัติเหตุรถบรรทุกวัตถุอันตรายพลิกคว่ำบนทางหลวง ผู้ขับขี่ต้องโทรแจ้งข้อมูลใดแก่เจ้าหน้าที่ (191, 1192 หรือสายด่วนกู้ภัย) เป็นอันดับแรก?
- ชื่อบริษัทประกันภัยและหมายเลขกรมธรรม์
- สถานที่เกิดเหตุที่ชัดเจน ชนิดของสารเคมี (แจ้งหมายเลข UN) และสถานการณ์การรั่วไหล/เพลิงไหม้ ✔ เฉลย
- ยี่ห้อและรุ่นของรถบรรทุก
- ชื่อและนามสกุลของผู้จัดการบริษัทขนส่ง
คำอธิบาย ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญที่สุด (Size-up Information) เพื่อให้หน่วยกู้ภัยสามารถส่งรถดับเพลิงเคมีและชุดป้องกัน PPE ที่ถูกต้องตรงกับชนิดของสารเคมีมายังพื้นที่ได้อย่างทันท่วงที
42. สาเหตุใดที่ผู้ขับรถขนส่งวัตถุอันตราย ต้องสวมใส่รองเท้านิรภัย (Safety Shoes) ปิดส้นมิดชิดเสมอขณะปฏิบัติงาน?
- เพื่อความสวยงามและเป็นระเบียบ
- เพื่อให้ขับรถได้เร็วขึ้น
- เพื่อป้องกันอันตรายจากสารเคมีหกใส่เท้า ป้องกันสิ่งของตกหล่นทับเท้า และกันลื่น ✔ เฉลย
- เป็นข้อบังคับของบริษัทประกันภัยรถยนต์เท่านั้น
คำอธิบาย รองเท้าที่เปิดส้นหรือรองเท้าแตะไม่สามารถป้องกันผิวหนังจากสารเคมีได้ และอาจทำให้ลื่นพลัดตกจากบันไดหรือหลังคารถถังขณะปีนขึ้นไปตรวจสอบวาล์ว
43. ป้ายสัญลักษณ์ของวัตถุอันตรายประเภทที่ 2 (ก๊าซ) จะมีรูปภาพสัญลักษณ์ใดปรากฏอยู่ตรงกลางป้ายเป็นหลัก?
- รูปกระบอกสูบ (ถังก๊าซ) หรือ รูปเปลวไฟ ✔ เฉลย
- รูปหัวกะโหลก
- รูปใบพัด 3 แฉก
- รูปหยดน้ำกรด
คำอธิบาย ประเภทที่ 2 แบ่งย่อยเป็นก๊าซไวไฟ (รูปเปลวไฟบนพื้นแดง) ก๊าซไม่ไวไฟและไม่เป็นพิษ (รูปถังก๊าซบนพื้นเขียว) และก๊าซพิษ (รูปหัวกะโหลกบนพื้นขาว)
44. การตรวจสอบก่อนการเดินทาง (Pre-trip Inspection) สำหรับรถบรรทุกวัตถุอันตรายแบบถัง ควรให้ความสำคัญกับส่วนใดเป็นพิเศษเพื่อป้องกันสารรั่วไหล?
- สีของตัวรถ
- เครื่องเสียงในห้องโดยสาร
- สภาพของถังบรรจุ วาล์วปิด-เปิด ฝาปิดซีล ข้อต่อ และท่อจ่าย ✔ เฉลย
- ลวดลายของป้ายทะเบียน
คำอธิบาย จุดเชื่อมต่อและวาล์วต่างๆ เป็นจุดที่อ่อนไหวที่สุดต่อการรั่วซึม ผู้ขับขี่ต้องมั่นใจว่าทุกจุดถูกปิดล็อกอย่างแน่นหนาและไม่มีร่องรอยการหยดของของเหลว
45. สารเคมีใดต่อไปนี้ จัดอยู่ในวัตถุอันตรายประเภทที่ 8 (สารกัดกร่อน)?
- น้ำกรดเติมแบตเตอรี่ (กรดซัลฟิวริก) ✔ เฉลย
- ก๊าซหุงต้ม (LPG)
- แอลกอฮอล์ล้างแผล
- สีทาบ้าน
คำอธิบาย กรดซัลฟิวริกมีฤทธิ์กัดกร่อนสูง สามารถทำลายเนื้อเยื่อผิวหนังและกัดกร่อนโลหะให้เสียหายได้ จึงถูกจัดอยู่ในประเภทที่ 8 (Corrosive)
46. เมื่อต้องดำเนินการถ่ายเทของเหลวไวไฟขึ้น-ลงรถถัง (Loading/Unloading) แต่เกิดพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง ผู้ปฏิบัติงานควรทำอย่างไร?
- รีบดำเนินการให้เสร็จเร็วขึ้นเป็น 2 เท่า
- กางร่มขนาดใหญ่บังบริเวณวาล์ว
- หยุดการถ่ายเทสารเคมีทันที ปิดวาล์ว ถอดสายพ่วง และรอจนกว่าพายุฟ้าคะนองจะสงบ ✔ เฉลย
- ดำเนินการต่อไปตามปกติเพราะรถมีสายดินแล้ว
คำอธิบาย ฝนฟ้าคะนองมีความเสี่ยงที่จะเกิดฟ้าผ่า ซึ่งสายดินอาจไม่เพียงพอต่อการป้องกันกระแสไฟฟ้ามหาศาลจากฟ้าผ่าได้ กฎความปลอดภัยสากลระบุให้หยุดกิจกรรม Loading ทั้งหมดทันที
47. บนป้ายสีส้ม รหัสอันตรายที่มีตัวเลขซ้ำกัน เช่น "33" หมายความว่าอย่างไร?
- เป็นสารเคมีที่หมดอายุแล้ว
- เป็นของเหลวที่มีความไวไฟสูงมาก (ทวีความรุนแรงของอันตราย) ✔ เฉลย
- ต้องใช้ผู้ขับขี่ 3 คน
- ขนส่งได้เฉพาะวันพุธ
คำอธิบาย เลขหลักแรกบอกประเภทอันตราย (เลข 3 = ของเหลวไวไฟ) เมื่อเลขซ้ำกัน (33) จะเป็นการเน้นย้ำว่าสารนั้นมีความเป็นอันตรายในประเภทนั้นรุนแรงมากเป็นพิเศษ
48. การขนส่งวัตถุอันตรายประเภทใด ที่ผู้ประกอบการมักต้องใช้รถที่มีระบบควบคุมอุณหภูมิความเย็น (Refrigerated Truck) ในการขนส่ง?
- ก๊าซเฉื่อย
- สารออร์แกนิกเพอร์ออกไซด์ (ประเภท 5.2) ที่สลายตัวได้ง่ายเมื่ออุณหภูมิสูง ✔ เฉลย
- น้ำมันดีเซล
- ถ่านหิน
คำอธิบาย สารเคมีกลุ่มออร์แกนิกเพอร์ออกไซด์บางชนิดมีความไม่เสถียรสูงมาก หากอุณหภูมิสูงเกินกว่าที่กำหนด (SADT) จะเกิดการสลายตัวอย่างรุนแรงและลุกไหม้ระเบิดได้เอง จึงต้องขนส่งแบบควบคุมอุณหภูมิ (Temperature Control)
49. หากเพื่อนร่วมงานสูดดมไอระเหยของสารเคมีที่เป็นพิษเข้าไปจนมีอาการวิงเวียน ควรปฐมพยาบาลเบื้องต้นอย่างไร?
- ให้นอนราบกับพื้นในบริเวณเกิดเหตุ
- รีบพาผู้ป่วยออกจากจุดเกิดเหตุไปยังบริเวณที่มีอากาศบริสุทธิ์ถ่ายเทสะดวก ปลดเสื้อผ้าให้หลวม และนำส่งแพทย์ ✔ เฉลย
- ให้ดื่มน้ำนมในปริมาณมากๆ
- ทำการผายปอด (CPR) ทันทีแม้ผู้ป่วยยังหายใจเองได้
คำอธิบาย สิ่งแรกที่ต้องทำคือย้ายผู้ป่วยออกจากสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ เพื่อให้สูดอากาศบริสุทธิ์ และเตรียมส่งแพทย์ ห้ามทำการเป่าปาก (ผายปอด) หากผู้ช่วยไม่แน่ใจเรื่องสารพิษปนเปื้อน
50. พฤติกรรมใดที่ "ห้ามทำอย่างเด็ดขาด" ในรัศมี 15 เมตรจากรถขนส่งวัตถุอันตรายประเภทไวไฟ?
- การดื่มน้ำ
- การรับประทานอาหาร
- การสูบและจุดบุหรี่ ✔ เฉลย
- การเดินตรวจเช็กรอบรถ
คำอธิบาย การสูบบุหรี่หรือทำให้เกิดประกายไฟเป็นข้อห้ามเด็ดขาด (No Smoking) เพราะไอระเหยของสารไวไฟที่มองไม่เห็นอาจลอยมาถึงและเกิดการลุกไหม้หรือระเบิดทันที
51. ผู้ขับขี่รถบรรทุกวัตถุอันตราย (ท.4) อนุญาตให้ปฏิบัติหน้าที่ขับรถรวมกันแล้ว ต้องไม่เกินกี่ชั่วโมงใน 1 วัน (24 ชั่วโมง)?
- ไม่เกิน 8 ชั่วโมง ✔ เฉลย
- ไม่เกิน 10 ชั่วโมง
- ไม่เกิน 12 ชั่วโมง
- ขับได้ไม่จำกัดเวลาหากมีสุขภาพแข็งแรง
คำอธิบาย กฎหมายคุ้มครองแรงงานและระเบียบขนส่งกำหนดชั่วโมงการทำงานของผู้ขับรถบรรทุกไว้ที่วันละไม่เกิน 8 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการหลับในจากความเหนื่อยล้าสะสม
52. หากเกิดพายุฝนตกหนัก ทัศนวิสัยในการมองเห็นเลวร้ายมาก ผู้ขับรถขนส่งวัตถุอันตรายควรปฏิบัติอย่างไรจึงจะปลอดภัยที่สุด?
- เปิดไฟสูงและขับด้วยความเร็วเท่าเดิม
- ขับจี้ท้ายรถคันหน้าเพื่อดูไฟท้าย
- นำรถจอดในบริเวณที่ปลอดภัยนอกช่องทางจราจร (เช่น จุดพักรถ) เปิดไฟฉุกเฉิน และรอจนกว่าทัศนวิสัยจะดีขึ้น ✔ เฉลย
- บีบแตรตลอดทางเพื่อเตือนรถคันอื่น
คำอธิบาย การขับรถบรรทุกหนักที่มีของเหลวอันตรายในสภาพอากาศเลวร้ายมีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดอุบัติเหตุลื่นไถลหรือชนท้าย การหยุดพักในที่ปลอดภัยคือทางเลือกที่ดีที่สุด
53. วัตถุอันตรายประเภทที่ 7 "วัสดุกัมมันตรังสี" มีอันตรายหลักในเรื่องใดที่แตกต่างจากสารเคมีทั่วไป?
- เป็นสารที่ติดไฟได้ง่ายที่สุด
- แผ่รังสีที่มองไม่เห็น ไม่มีกลิ่น ซึ่งสามารถทะลุทะลวงเข้าทำลายเซลล์ในร่างกายมนุษย์ได้ ✔ เฉลย
- มีฤทธิ์กัดกร่อนเหล็กได้อย่างรวดเร็ว
- ระเหยกลายเป็นก๊าซพิษเมื่อโดนแสงแดด
คำอธิบาย อันตรายของรังสีไม่สามารถรับรู้ได้ด้วยประสาทสัมผัสของมนุษย์ ต้องใช้อุปกรณ์ตรวจวัดเฉพาะ (Survey Meter) และการป้องกันต้องอาศัยระยะห่าง ระยะเวลา และวัสดุกำบัง (เช่น ตะกั่ว)
54. ตามข้อบังคับ ตำแหน่งการติดแผ่นป้ายเครื่องหมายวัตถุอันตรายบน "รถบรรทุกแบบถัง" (Tank Truck) ต้องติดที่จุดใดบ้าง?
- ติดเฉพาะด้านหลังรถเท่านั้น
- ติดเฉพาะด้านข้างทั้งสองด้าน
- ติดที่ด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้างทั้งสองด้านของตัวรถบรรทุก ✔ เฉลย
- ติดบนหลังคารถ
คำอธิบาย เพื่อให้ผู้ร่วมใช้ถนนและเจ้าหน้าที่กู้ภัยสามารถมองเห็นป้ายเตือนและระบุประเภทของสารเคมีได้อย่างชัดเจนจากทุกทิศทาง
55. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE) ใด ที่มีความจำเป็นอันดับแรกเมื่อต้องรับมือกับเหตุ "สารพิษ" (ประเภทที่ 6) รั่วไหล?
- หมวกนิรภัย (Safety Helmet)
- หน้ากากป้องกันสารเคมีพร้อมตลับกรองที่ตรงกับชนิดของสาร (Respirator) ✔ เฉลย
- ที่อุดหู (Earplugs)
- เสื้อกั๊กสะท้อนแสง
คำอธิบาย สารพิษมักเข้าสู่ร่างกายผ่านการสูดดมไอระเหย การปกป้องระบบทางเดินหายใจจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการรักษาชีวิตผู้ปฏิบัติงาน
56. รถบรรทุกวัตถุอันตรายที่ส่งสินค้าหมดแล้ว (ถังเปล่า) แต่ยังไม่ได้ผ่านการล้างทำความสะอาดถัง (Purge/Clean) ต้องปฏิบัติตามข้อใด?
- ถอดป้ายเตือนและป้ายหมายเลข UN ออกทั้งหมด
- นำรถไปรับส่งผู้โดยสารได้
- ต้องติดป้ายเตือนและป้ายแสดงหมายเลข UN ไว้ตามปกติ เสมือนว่ายังมีสารเคมีบรรจุอยู่ ✔ เฉลย
- พลิกป้ายสีส้มกลับด้านเพื่อแสดงว่าเป็นรถเปล่า
คำอธิบาย ถังเปล่าที่ยังไม่ได้ล้างทำความสะอาด จะยังมีไอระเหยหรือกากสารเคมีตกค้างอยู่ ซึ่งมีความอันตรายและสามารถระเบิดหรือติดไฟได้ กฎหมายจึงบังคับให้ต้องติดป้ายเตือนไว้เช่นเดิม
57. "จุดวาบไฟ" (Flash Point) ของของเหลวไวไฟ มีความหมายตรงกับข้อใด?
- อุณหภูมิที่ของเหลวเดือดกลายเป็นไอ
- อุณหภูมิต่ำสุดที่ของเหลวปล่อยไอระเหยออกมาผสมกับอากาศจนเพียงพอที่จะติดไฟได้เมื่อมีแหล่งประกายไฟ ✔ เฉลย
- อุณหภูมิที่ของเหลวสามารถลุกไหม้ได้เองโดยไม่ต้องมีประกายไฟ
- อุณหภูมิสูงสุดที่ถังบรรจุจะทนความร้อนได้
คำอธิบาย สารที่มีจุดวาบไฟต่ำ (เช่น น้ำมันเบนซิน) จะอันตรายมาก เพราะสามารถระเหยเป็นไอพร้อมติดไฟได้ตลอดเวลาแม้ในอุณหภูมิห้องปกติ
58. ในกรณีที่รถบรรทุก "ก๊าซไวไฟ" เกิดเพลิงไหม้ที่บริเวณจุดที่ก๊าซรั่วไหลออกมา และไม่สามารถปิดวาล์วได้ วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือข้อใด?
- รีบนำถังดับเพลิงฉีดดับไฟให้ดับสนิทโดยเร็วที่สุด
- ปล่อยให้ก๊าซเผาไหม้ไปเรื่อยๆ พร้อมกับใช้น้ำฉีดหล่อเย็นตัวถัง ห้ามดับไฟเด็ดขาด ✔ เฉลย
- ใช้ผ้าเปียกผืนใหญ่คลุมทับจุดที่ไฟไหม้
- วิ่งเข้าไปใช้ค้อนทุบวาล์วให้งอเพื่อหยุดการรั่ว
คำอธิบาย หากไฟดับลงแต่ก๊าซยังคงรั่วไหล ก๊าซจะกระจายตัวสะสมในอากาศและอาจเกิดการระเบิดอย่างรุนแรง (VCE) ได้เมื่อเจอประกายไฟใหม่ การปล่อยให้ไหม้พร้อมฉีดน้ำหล่อเย็นถังไม่ให้ระเบิด (BLEVE) จึงปลอดภัยกว่า
59. หากต้องขับรถขนส่งวัตถุอันตรายข้ามทางรถไฟที่ไม่มีแผงกั้น ผู้ขับขี่ควรปฏิบัติอย่างไร?
- บีบแตรเสียงดังแล้วขับผ่านไปอย่างรวดเร็ว
- ชะลอความเร็วและเปิดไฟฉุกเฉินขณะข้าม
- หยุดรถห่างจากทางรถไฟไม่น้อยกว่า 5 เมตร มองซ้ายขวาให้แน่ใจแล้วจึงขับข้ามไป ✔ เฉลย
- เร่งเครื่องยนต์ให้เกิดเสียงดังเตือนรถไฟ
คำอธิบาย ตามกฎหมายความปลอดภัยจราจร รถบรรทุกวัตถุอันตรายจะต้องหยุดดูความปลอดภัยก่อนข้ามทางรถไฟเสมอ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุชนกับรถไฟซึ่งจะก่อให้เกิดความสูญเสียมหาศาล
60. ป้ายสัญลักษณ์รูป "ต้นไม้แห้งและปลาตาย" ที่ติดบนถังบรรจุสารเคมี หมายถึงอะไร?
- สารกำจัดศัตรูพืช
- สารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม (ทางน้ำ) ✔ เฉลย
- สารที่เป็นพิษต่อมนุษย์เท่านั้น
- สารที่ใช้ทำปุ๋ยเคมี
คำอธิบาย สัญลักษณ์นี้เตือนว่าหากสารเคมีชนิดนี้รั่วไหลลงสู่แหล่งน้ำ ดิน หรือท่อระบายน้ำ จะก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อระบบนิเวศ สัตว์น้ำ และสิ่งแวดล้อม
ต้องผ่านการอบรมเพื่อขอหนังสือรับรองการขับรถวัตถุอันตราย ใช้ควบคู่กับใบ ท.4 ตามหลักสูตรที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ตรวจรายละเอียดล่าสุดกับสำนักงานขนส่งก่อนดำเนินการ
